Bạn đã bao giờ bóc một củ hành tím thật chậm chưa?

Từng lớp. Mỗi lớp một sắc thái riêng, một mùi vị riêng. Càng vào sâu càng cay mắt, nhưng cũng càng gần cái lõi nơi mọi thứ bắt đầu.

Phần lớn chúng ta thích kết quả nhanh. Cắt đôi để thấy lõi thay vì bóc tách. Cay thì quay đi, không hiệu quả thì bỏ. Tôi cũng từng điều hành doanh nghiệp kiểu đó. Học lỏm ngang xương, áp dụng máy móc, không hiểu nguyên lý gốc rễ.

Cho đến khi tôi chậm lại. Bóc từng lớp. Và phát hiện ra rằng hành trình đến lõi tuy cay hơn, chậm hơn, nhưng chân thật và gần bản chất hơn rất nhiều.


Mười ba năm trước, trong vị trí CEO & Co-Founder của chuỗi khu vui chơi thiếu nhi BigFun, tôi tìm thấy một nghịch lý khi quan sát vào những ngày đầu vận hành: khách trả tiền để vào chơi thì rất vui, còn nhân sự của tôi được trả tiền để chơi với bé thì rất buồn.

Câu hỏi đó chi phối toàn bộ hành trình của tôi. Không phải “làm sao tăng doanh thu” hay “làm sao giảm chi phí.” Mà là: làm sao để người đi làm cảm nhận được niềm vui trong chính công việc của họ?

Nhưng nét đẹp của một tổ chức khoẻ đến ngay sau đó: khi tạo được môi trường tốt cho con người, chính con người ấy quay lại thúc đẩy doanh thu và lợi nhuận. Không cần ép, không cần dụ. Từ đó, cách tôi nhìn mô hình kinh doanh thực tế hơn, dài lâu hơn. Chăm người trước, chăm số sau.

Để chuyển hoá một tổ chức, tôi không thể chỉ sửa quy trình hay thay người. Tôi bóc từng lớp: lớp hệ thống, lớp con người, lớp niềm tin, lớp động lực. Chậm. Cay. Nhưng cần thiết.

Hai mươi năm làm việc, mười ba năm dẫn dắt tổ chức. Tôi thấy rằng sự vận hành của tổ chức có sự tương đồng với quy luật tự nhiên, tôi cũng bắt gặp những lý thuyết nền tảng liên quan trong những cuốn sách, những khoá học xuyên suốt hành trình. Cùng một nguyên lý, lặp đi lặp lại, ở những nơi tưởng chẳng liên quan gì nhau.


hélume là gì?

“Hé” là hé mở. “Lume” là ánh sáng trong tiếng Latin. Ánh sáng len qua khe. Không xé toạc, không chiếu rọi. Chỉ đủ để thấy rõ hơn một chút.

Mỗi bài viết bắt đầu từ một chuyện thật. Rồi bóc. Lớp ngoài là chuyện kể. Lớp giữa là nguyên lý, từ tâm lý học, tư duy hệ thống, khoa học tự nhiên. Lớp trong cùng là cách tổ chức lại để phát huy một điểm sáng mới, hoặc hạn chế lỗi đã mắc phải. Bằng cách góp nhặt từng chút nhỏ bé của điều tốt, vượt qua những lỗi dọc đường, bước chân của doanh nghiệp sẽ dần vững chãi hơn.

Bốn góc nhìn xuyên suốt:

Bán được: Doanh thu là điều kiện đầu tiên để tồn tại.

Làm được: Những phương pháp, cách thức khiến đội ngũ đồng lòng, nỗ lực hành động cho mục tiêu chung.

Giữ được: Xây dễ hơn giữ. Phần lớn tổ chức vỡ không phải lúc mở rộng mà lúc nghĩ mình đã ổn.

Lớn được: Lớn không chỉ là thêm người thêm tiền. Mà là tổ chức giãn nở nhưng không mất chất, con người phát triển nhưng không thiếu gắn kết.


Tại sao viết?

Tôi không có thói quen nói nhiều. Quen quan sát hơn phát biểu, quen làm hơn giải thích.

Nhưng tôi nhận ra một khoảng trống: tôi làm tốt, còn đúc kết lại cho chính mình thì chưa đủ sâu. Không phải thiếu trải nghiệm. Mà vì quen hành động bằng trực giác rồi bỏ qua bước đặt tên cho cái mình đã biết.

Nên trước hết, tôi viết cho mình. Viết để dừng lại, bóc từng lớp, gọi tên cho rõ.

Và nếu thành thật, tôi cũng tự hỏi: mình đã đủ tốt để chia sẻ chưa? Nhìn lại, tôi thấy mình thiếu sót nhiều. Nhưng tôi nghĩ thế này: nếu ai đó đang đứng trước những bài toán mà tôi đã trả giá để hiểu, thì những gì tôi ghi lại có thể rút ngắn hành trình của họ. Dù chỉ một đoạn.

Thế là đủ lý do để hé mở.


Dành cho ai?

Cho người đang gánh một tổ chức trên vai.

Có thể bạn đã có thị trường, có doanh thu, có đội ngũ. Nhưng bộ máy bắt đầu chạy theo quán tính thay vì theo ý mình. Người giỏi không ở lại đủ lâu. Mở rộng thì sợ vỡ, đứng yên thì sợ tụt.

Hoặc đơn giản hơn: bạn cô đơn trong chính vai trò dẫn dắt. Không phải vì thiếu người xung quanh. Mà vì đứng trước tập thể và không chắc mình có câu trả lời đúng.

Nếu bạn tìm công thức thành công nhanh, hélume không có.

Nhưng nếu bạn cần ngồi xuống, bóc từng lớp, tìm lại sự vững chãi từ bên trong: chào mừng bạn. Ta bắt đầu từ lớp ngoài cùng.

Đăng ký nhận tin

Bằng việc đăng ký địa chỉ email, bạn sẽ nhận được thông báo khi có bài viết mới và hoàn toàn miễn phí.

User's avatar

Subscribe to hélume

My personal Substack

People